FANDOM


Jod
Jod
<center>Jod w stanie gazowym</center>
Bouncywikilogo Zobacz artykuł na wikipedii Jod

Jod (I, iodum) – pomarańczowo-fioletowy niemetal, sublimujący fluorowiec. Występuje w naturze w cząsteczkach dwuatomowych I2. Posiada 54 izotopy, licząc jądra wzbudzone, z czego naturalnie występuje tylko niepromieniotwórczy jod-127.

Jod-123 Edytuj

123Jod, o czasie półtrwania równym 13,22 godziny, jest powszechnie używany w medycynie do analizy niedoczynności tarczycy. Podaje się go w postaci roztworu jodku sodu pacjentowi dożylnie lub doustnie. Jod wiąże się z enzymami tarczycy, przez co dzięki śledzenia promieniowania lekarze mogą badać przepływ enzymów w organizmie, ich gromadzenie oraz wydolność tarczycy. Emituje promieniowanie gamma.

Jod-125 Edytuj

symbol
izotopu
Z(p) N(n)  
masa izotopu (u)
 
połowiczny czas rozpadu
energia wzbudzenia
108I 53 55 107,94348(39) 36(6) ms
109I 53 56 108,93815(11) 103(5) µs
110I 53 57 109,93524(33) 650(20) ms
111I 53 58 110,93028(32) 2,5(2) s
112I 53 59 111,92797(23) 3,42(11) s
113I 53 60 112,92364(6) 6,6(2) s
114I 53 61 113,92185(32) 2,1(2) s
114mI 265,9(5) keV 6,2(5) s
115I 53 62 114,91805(3) 1,3(2) min
116I 53 63 115,91681(10) 2,91(15) s
116mI 400(50) keV 3,27(16) µs
117I 53 64 116,91365(3) 2,22(4) min
118I 53 65 117,913074(21) 13,7(5) min
118mI 190,1(10) keV 8,5(5) min
119I 53 66 118,91007(3) 19,1(4) min
120I 53 67 119,910048(19) 81,6(2) min
120m1I 72,61(9) keV 228(15) ns
120m2I 320(15) keV 53(4) min
121I 53 68 120,907367(11) 2,12(1) h
121mI 2376,9(4) keV 9,0(15) µs
122I 53 69 121,907589(6) 3,63(6) min
123I 53 70 122,905589(4) 13,2235(19) h
124I 53 71 123,9062099(25) 4,1760(3) d
125I 53 72 124,9046302(16) 59,400(10) d
126I 53 73 125,905624(4) 12,93(5) d
127I 53 74 126,904473(4) stabilny
128I 53 75 127,905809(4) 24,99(2) min
128m1I 137,850(4) keV 845(20) ns
128m2I 167,367(5) keV 175(15) ns
129I 53 76 128,904988(3) 1,57(4)E+7 lat
130I 53 77 129,906674(3) 12,36(1) h
130m1I 39,9525(13) keV 8,84(6) min
130m2I 69,5865(7) keV 133(7) ns
130m3I 82,3960(19) keV 315(15) ns
130m4I 85,1099(10) keV 254(4) ns
131I 53 78 130,9061246(12) 8,02070(11) d
132I 53 79 131,907997(6) 2,295(13) h
132mI 104(12) keV 1,387(15) h
133I 53 80 132,907797(5) 20,8(1) h
133m1I 1634,174(17) keV 9(2) s
133m2I 1729,160(17) keV ok. 170 ns
134I 53 81 133,909744(9) 52,5(2) min
134mI 316,49(22) keV 3,52(4) min
135I 53 82 134,910048(8) 6,57(2) h
136I 53 83 135,91465(5) 83,4(10) s
136mI 650(120) keV 46,9(10) s
137I 53 84 136,917871(30) 24,13(12) s
138I 53 85 137,92235(9) 6,23(3) s
139I 53 86 138,92610(3) 2,282(10) s
140I 53 87 139,93100(21) 860(40) ms
141I 53 88 140,93503(21) 430(20) ms
142I 53 89 141,94018(43) ok. 200 ms
143I 53 90 142,94456(43) 100 ms (na pewno więcej niż 300 ns)
144I 53 91 143,94999(54) 50 ms (na pewno więcej niż 300 ns)


125Jod używany jest w radioterapii do leczenia raka prostaty i raka mózgu. Emituje promieniowanie gamma, posiadając czas rozpadu równy 59,9 dniom. Powstaje w wyniki wychwytu elektronu przez Xe-125. Poprzez wychwyt elektronu rozpada się na Tellur-125.

Jod-129 Edytuj

Jeden z izotopów o najdłuższym czasie rozpadu, mianowicie 15,7 milionów lat. Znaczne ilości tego izotopu zostały uwolnione podczas testów jądrowych w latach 50. i 60. Powstaje także w przemianach jądrowych w elektrowniach atomowych. Dzięki długiemu czasowi rozpadu znalazła zastosowanie w datowaniu wód podziemnych oraz meteorytów (jod-129 powstaje w wyniku wybuchu supernowych), na których znajdowano ten izotop. Nie znalazł zastosowania w medycynie.

Jod-131 Edytuj

Najważniejszy izotop jodu z radiologicznego punktu widzenia. Czas jego półtrwania to 8,02 dnia; emitując cząstkę beta rozpada się na Xe-131. Izotop ten jest produktem rozszczepiania uranu-235 w reaktorach atomowych. Jednak ze względu na krótki czas rozpadu nie jest obecny w wypalonym paliwie nuklearnym.

Radioterapia jodem-131 Edytuj

Radiojod, jak owy izotop bywa nazywany, używany jest w leczeniu raka tarczycy. Radiojod zostaje wchłonięty w tarczycę i tam promieniując niszczy komórki organu, w tym rakowe. Głównym powikłaniem takiej terapii jest niedoczynność tarczycy. Endokrynologia chętnie i często stosuje tę terapie. Krótki czas rozpadu powoduje, iż już po 2 tygodniach praktycznie całkowicie się rozpada. Po pierwszych trzech dniach terapii zaleca się przyjmowanie większej ilości płynów, częstsze ssanie cukierków lub gumy do żucia, w celu usunięcia jodu z ślinianek, a także częściowa izolacja, zaniechanie na krótki okres czasu kontaktów towarzyskich, bardzo dokładne mycie po sobie brodzika, wanny czy toalety oraz wstrzemięźliwość seksualna.[1].

Jod-131 a Czarnobyl Edytuj

Ten izotop jodu, obok strontu-90 i cezu-137 jest najważniejszym pierwiastkiem skażającym. Obecnie nie występuje w ogóle, rozpadł się całkowicie. Jednak w ciągu pierwszych miesięcy po awarii, izotop ten zebrał swoje żniwo. Niektórzy, przykładowo profesor Zbigniew Jaworowski, w ogóle negują istnienie skutków skażenia jodem. Nie ma wiarygodnych danych o wzroście zachorować na raka tarczycy w okolicach terenów skażonych. W Polsce mówi się, że to około 10 razy więcej[2] wśród dzieci.

Zobacz też Edytuj

Przypisy Edytuj

  1. Echirurgia.pl
  2. dzieci.org.pl