FANDOM


Wodór
Wodór
Prot i deuter cząsteczkowy w lampie wyładowczej
Bouncywikilogo Zobacz artykuł na wikipedii Wodór

Wodór (H, Hydrogenium) – najprostszy pierwiastek chemiczny, gazowy niemetal, najbardziej rozpowszechniony pierwiastek we Wszechświecie. Posiada osiem znanych izotopów. Jest jednym z dwóch pierwiastków, obok helu, którego otrzymano odpowiednik zbudowany z antymaterii (antywodór o symbolu H). Uzyskano także związki składające się z pary elektron-pozyton (symbol „Ps”), a także atom egzotyczny o budowie wodoru, mający jednak zamiast protonu w jądrze mion (mionium o symbolu Mu)[1].

Wodór-1 (prot) Edytuj

Główny artykuł: Woda, Proton


Prot, składający się tylko z jednego protonu i krążącego wokół niego elektronu, to około 99,98% całego zasobu wodoru. Nie jest radioaktywny. Sam prot nie znalazł większego zastosowania w technologiach jądrowych.

Wodrór-2 (deuter) Edytuj

Główny artykuł: Ciężka woda


Deuter to izotop wodoru posiadający w jądrze oprócz protonu także neutron. Jego jądro zwane jest deuteronem. Często, zamiast zapisu „1H”, stosuje się symbol „D”. Szacuje się, iż jego udział procentowy 0,0026 – 0,0184% liczności atomów. Nie jest promieniotwórczy. Używany jest do spektroskopii NMR oraz syntezy jądrowej, gdzie reaguje z jądrami trytu lub innymi deuteronami. Stosuje się go także jako znacznik – z chemicznego punktu widzenia zachowuje się tak samo jak zwykły prot, jednak można go odróżnić dzięki spektroskopii masowej oraz spektroskopii podczerwieni. Technika ta jest często stosowana w hydrogeologii.

Wodór-3 (tryt)Edytuj

symbol
izotopu
Z(p) N(n)  
masa izotopu (u)
 
połowiczny czas rozpadu
1H 1 0 1,00782503207(10) stabilny
2H 1 1 2,0141017778(4) stabilny
3H 1 2 3,0160492777(25) 12,32(2) lat
4H 1 3 4,02781(11) 1,39(10)· 10-22 s
5H 1 4 5,03531(11) większy niż 9,1· 10-22 s
6H 1 5 6,04494(28) 2,90(70)· 10−22 s
7H 1 6 7,05275(108) 2,3(6)· 10−23 s

Tryt to promieniotwórczy izotop wodoru, zapisywany także symbolicznie jako „T”. Jest produktem wybuchów bomb jądrowych. Szacuje się, iż w wyniku testów broni atomowych do atmosfery przedostało się 240· 1018 Bq tego izotopu.[2] Nie ma go w zanieczyszczeniach pochodzących z awarii czarnobylskiej. Nie jest on groźny dla człowieka, póki zostanie wchłonięty do organizmu. Zazwyczaj dostaje się do ciała wraz z wodą (tworząc związki THO lub T2O).

Posiada w jądrze oprócz protonu także dwa neutrony. Rozpada się na hel-3 zgodnie z reakcją: Parser nie mógł rozpoznać (błędna nazwa): \mathbf{T}\;\to\;^\mathbf{3}\hbox\mathbf{He}\;+\;\mathbf\beta

Jest jednym z substratów reakcji termojądrowych. Otrzymać go można poprzez reakcje:

Parser nie mógł rozpoznać (błędna nazwa): {}^\mathbf{14}_\mathbf{\ 7}\hbox\mathbf{N}\;\;+\;\mathbf{n}\to\;^\mathbf{12}_\mathbf{\ 6}\hbox\mathbf{C}\;+\;\mathbf{T}


Parser nie mógł rozpoznać (błędna nazwa): {}^\mathbf{6}_\mathbf{\ 3}\hbox\mathbf{Li}\;\;+\;\mathbf{n}\to\;^\mathbf{4}_\mathbf{\ 2}\hbox\mathbf{He}\;+\;\mathbf{T}


Parser nie mógł rozpoznać (błędna nazwa): {}^\mathbf{7}_\mathbf{\ 3}\hbox\mathbf{Li}\;\;+\;\mathbf{n}\to\;^\mathbf{4}_\mathbf{\ 2}\hbox\mathbf{He}\;+\;\mathbf{T}\;\;+\;\mathbf{n}


Parser nie mógł rozpoznać (błędna nazwa): {}^\mathbf{10}_\mathbf{\ 5}\hbox\mathbf{B}\;\;+\;\mathbf{n}\to\;{2}^\mathbf{4}_\mathbf{\ 2}\hbox\mathbf{He}\;+\;\mathbf{T}


Parser nie mógł rozpoznać (błędna nazwa): {}^\mathbf{3}_\mathbf{\ 2}\hbox\mathbf{He}\;\;+\;\mathbf{n}\to\;^\mathbf{1}_\mathbf{\ 1}\hbox\mathbf{H}\;+\;\mathbf{T}


Tryt znalazł różnorakie zastosowanie w wielu dziedzinach nauki. Elektrony emitowane przez tryt padając na fosfor powodują jego świecenie, co stosuje się w zegarkach, zamiast rakotwórczego radu. Używany jest, podobnie do deuteru, jako znacznik, jednak w przeciwieństwie do jednoneutronowego izotopu, wykorzystuje się jego naturalne promieniowanie, a nie różnicę masy od protu. Według raportu IEER roczne zapotrzebowanie na tryt w przemyśle to 400 gramów.

Przypisy Edytuj

  1. IUPAC: „Nazewnictwo mionów, wodorów, ich atomów oraz jonów.”
  2. Energetyka jądrowa wczoraj i dziś G. Jezierski, Wydawnictwo Naukowo Techniczne, 2005.
Bouncywikilogo

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.